Tối 11/10 theo giờ Bắc Kinh, tại trận chung kết đơn nữ China Open, "bông hoa vàng" Trung Quốc Trịnh Khâm Văn đối đầu với tài năng trẻ người Nga, hạt giống số 4 của giải Andreeva. Cuối cùng, Trịnh Khâm Văn giành chiến thắng 7-5, 6-4 để đăng quang ngôi vô địch đơn nữ China Open. Đây là danh hiệu WTA 1000 đầu tiên trong sự nghiệp của Trịnh Khâm Văn, đồng thời cũng là chức vô địch đơn nữ đầu tiên trong lịch sử China Open thuộc về một tay vợt Trung Quốc. Từ số bốn thế giới, nhà vô địch Olympic đến chỗ rơi khỏi top 100 và phải quay lại vòng loại, Trịnh Khâm Văn đã trải qua quãng thời gian sa sút kéo dài suốt mười bốn tháng. Chấn thương đã lấy đi cảm giác thi đấu của cô. Cho đến US Open 2026, trong vòng hai ngày cô hai lần lội ngược dòng ngoạn mục khi bị dẫn 0-5, một lần nữa lọt vào tứ kết. Giờ đây, cô đứng trên sân đấu China Open và dùng chức vô địch để chứng minh bản thân thêm một lần nữa. Sau khi trải qua phẫu thuật, thất bại và những nghi ngờ, Trịnh Khâm Văn cuối cùng đã tìm lại được con người dám tiếp tục tấn công ngay bên bờ vực thẳm của mình.

Tìm lại chính mình

Năm 2024, Trịnh Khâm Văn vẫn đang thăng tiến với tốc độ chóng mặt. Cô thi đấu xuất sắc tại Australian Open, giành huy chương vàng Olympic Paris, về nhì tại WTA Finals cuối năm, xuất hiện trên vô số tấm áp phích lớn trong nước. Người hâm mộ mong chờ cô sẽ đạt thành tích còn đáng tự hào hơn trong năm 2025. Nhưng cơ thể cô không đi theo câu chuyện ấy. Tại Wimbledon 2024, khuỷu tay phải của Trịnh Khâm Văn đã bắt đầu đau. Cô gắng gượng với cơn đau đến năm 2025, sau đó không thể cố thêm được nữa và đành chọn phẫu thuật khuỷu tay phải.

Hai tháng sau ca phẫu thuật, với tính hiếu thắng của mình, Trịnh Khâm Văn đã ra sân tại China Open, nhưng cơ thể cô chưa hồi phục hoàn toàn, cánh tay thậm chí không thể duỗi thẳng hết, điều đó ngược lại còn kéo dài thời gian hồi phục. Đầu năm 2026, Trịnh Khâm Văn vắng mặt tại Australian Open. Đến tháng 2 khi trở lại thi đấu, vấn đề cô đối mặt không còn chỉ là khuỷu tay đã hồi phục đến đâu, mà là cô không thể tìm lại cảm giác thi đấu. Vận động viên từng ví việc thắng trận "dễ như uống nước" này bỗng nhiên đánh mất cảm giác thi đấu. Trong mấy tháng sau đó, Trịnh Khâm Văn liên tục chập chờn giữa việc tiến gần đến chiến thắng và thực sự giành chiến thắng. Tại các giải lớn như Roland Garros, Wimbledon, cô không thể tái hiện sự ổn định như trước khi chấn thương; mùa giải Bắc Mỹ lại liên tiếp bị loại sớm, thứ hạng thế giới tụt dốc ra khỏi top 100. Mỗi trận thua của cô đều kèm theo những tranh cãi lớn từ bên ngoài về trình độ thi đấu lẫn tính cách của cô. Nhiều người nghi ngờ rằng tấm huy chương vàng Olympic của Trịnh Khâm Văn chỉ là do may mắn, năng lực của cô không đủ để tiếp tục tiến xa, cho đến màn thể hiện ấn tượng tại US Open.

"Tôi thực sự rất nhớ cảm giác thi đấu trên sân lớn", Trịnh Khâm Văn nói sau trận đấu. Cô từng xếp hạng bốn thế giới, từng giành chức vô địch Olympic. Nhưng vì vắng mặt nhiều giải trước đó, thứ hạng không đủ, tại US Open 2026 cô chỉ có thể bắt đầu từ vòng loại. "Tôi nghĩ quá trình tái tạo bản thân là một quá trình vô cùng đau đớn, đặc biệt khi tôi liên tục phải đối mặt với thất bại." Sau US Open, Trịnh Khâm Văn nhớ lại rằng quãng thời gian dài nghỉ thi đấu vì chấn thương đã phá hủy hoàn toàn cảm giác thi đấu của cô, cô gọi cảm giác đó là "mất hết công lực". Cô không né tránh sự chán nản và đau khổ do thất bại mang lại. "Ba bốn tháng này là giai đoạn có thành tích tệ nhất trong sự nghiệp của tôi", cô thẳng thắn nói, "ngay cả khi tự đối thoại với chính mình, tôi cũng thấy thật khó tin, tại sao lại như vậy?" Cuối cùng cô quyết định cùng bố mẹ và đội ngũ huấn luyện đối mặt, tập luyện dày đặc trước US Open, và điều này cuối cùng đã giúp cô tìm lại cảm giác trên sân đấu. Sau cả hai trận thắng, Trịnh Khâm Văn đều cảm thán: "Cảm giác được thi đấu trên sân lớn thật tuyệt vời."

Dù không thể tạo nên phép màu lần thứ ba trong trận đấu với Rybakina, sau trận cô vẫn nói với phóng viên rằng cô đã "mang được chính mình trở về" từ US Open: "Điều tốt là bây giờ tôi hiểu rõ hơn so với đầu năm về cách thi đấu và cạnh tranh. Vào đầu năm, thực ra tôi hoàn toàn không bắt được nhịp thi đấu. Giải đấu lần này đã giúp tôi từng chút một tìm lại chính mình." Sau khi dừng bước ở tứ kết US Open, cô nói trận thua này cũng đáng để học hỏi. "Quần vợt luôn dạy cho tôi những bài học. Nó cho tôi biết rằng chỉ cần trận đấu chưa kết thúc, bạn phải tiếp tục chiến đấu. Bởi vì bạn không bao giờ biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo trong một trận quần vợt. Điểm thứ hai là tôi thấy bản thân vẫn còn rất nhiều điều có thể tiếp tục cải thiện. Sâu thẳm bên trong, tôi không thay đổi nhiều, chỉ là sau chấn thương, biết mình thi đấu không tốt nên tôi bắt đầu học cách che giấu tính cách của mình đi một chút. Tôi biết khi bạn không đạt thành tích tốt, mọi người sẽ phán xét bạn."

"Nhưng tôi vẫn là con người ấy, dù thắng hay thua, suy nghĩ của tôi sẽ không thay đổi. Tôi luôn cho rằng làm một người tốt là điều rất quan trọng. Giữ sự khiêm tốn trong cuộc sống cũng rất quan trọng. Tôi nghĩ mình thực sự đã trở nên tốt hơn. So với hai ba năm trước, giờ tôi cởi mở hơn một chút. Nhưng những điều căn bản nhất chưa bao giờ thay đổi. Tôi vẫn là chính tôi." Đây là câu chuyện về một vận động viên chiến đấu với số phận trên sân đấu.

Phép màu lội ngược dòng

Trịnh Khâm Văn từng nói về giai đoạn sa sút của mình: "Về mặt tâm lý, rất khó chấp nhận điều này." "Tôi từng lọt vào top 10 thế giới, tôi là nhà vô địch Olympic, tôi thi đấu ở tất cả các nhà thi đấu lớn. Nhưng sau chấn thương, thứ hạng của tôi tụt dốc mạnh, ba bốn tháng qua phong độ luôn không tốt. Tôi biết mọi người tràn đầy nghi ngờ về tôi, điều đó thực sự rất khó chịu." Cô thừa nhận mình phải học cách điều chỉnh tâm lý, chấp nhận thực tế rằng những vinh quang trước đây đều đã thuộc về quá khứ. "Tôi không còn là tay vợt top 10 thế giới như trước nữa. Đừng đánh giá bản thân quá cao. Tôi cũng như mọi người, đều bắt đầu từ đây. Đã phải bắt đầu lại từ đầu thì phải chân chạm đất, tiếp tục phấn đấu."

Màn lội ngược dòng lần nữa của cô không thể tách rời những buổi tập luyện gian khổ. "Tôi đã thua thảm ở vòng loại tại Toronto, màn thể hiện của tôi thực sự là một thảm họa. Sau trận, tôi và huấn luyện viên đã ngồi lại nói chuyện rất lâu. Ông ấy nói với tôi rằng không thể tiếp tục chơi như thế này, tôi cần tập trung huấn luyện, cần tìm lại phong độ quần vợt của mình. Tôi chỉ mất năm giây để trả lời: được, chúng ta sẽ làm vậy." Cô từ bỏ Cincinnati Masters và đến học viện IMG (Tập đoàn Quản lý Quốc tế) ở bang Florida. "Xung quanh nơi đó chẳng có gì cả, chỉ có quần vợt, phòng tập thể lực và phòng nghỉ. Tôi thực sự dồn toàn bộ thời gian vào đó. Quần vợt, quần vợt, quần vợt, và tập luyện. Tôi nhớ có một hôm bắt đầu tập từ 8 giờ sáng, đến tận 8 rưỡi tối mới kết thúc. Dù vất vả nhưng thể thao đỉnh cao là như vậy. Không nỗ lực thì không thể thành công, sự cống hiến rồi sẽ được đền đáp." Cuối cùng, cô trở thành tay vợt từ vòng loại đầu tiên lọt vào tứ kết đơn nữ US Open kể từ tay vợt người Anh Raducanu năm 2021.

Những nỗ lực ấy đã giúp cô vào tứ kết đơn nữ US Open, cũng giúp cô thắng liên tiếp tại China Open. Tại China Open lần này, Trịnh Khâm Văn có phong độ rực lửa, vượt qua nhiều vòng đấu kịch tính. Ở vòng một, cô chiến đấu 2 giờ 44 phút, thắng tay vợt Trung Quốc vượt qua vòng loại là Thi Hàm với tỷ số 7-6(6), 4-6, 6-2. Vòng hai gặp hạt giống số 15, tay vợt người Nga Kalinskaya, cô tiếc nuối thua loạt tie-break set một 4-7, set hai kiên cường gỡ lại 6-4; khi cô đang dẫn 3-0 ở set quyết định, đối thủ bỏ cuộc vì chấn thương, Trịnh Khâm Văn có trận thắng thứ 50 trong sự nghiệp ở vòng đấu chính các giải WTA 1000. Vòng ba, cô chiến đấu gần ba giờ đồng hồ, thắng hạt giống số 18, tay vợt người Séc Bouzková với tỷ số 7-6(3), 4-6, 7-5. Vòng bốn gặp "ngựa ô lớn nhất" của giải năm nay, tay vợt Armenia Charaeva, Trịnh Khâm Văn thắng 6-1, 2-6, 6-4, lần thứ mười trong sự nghiệp lọt vào tứ kết giải WTA 1000. Ở vòng năm, Trịnh Khâm Văn thắng liền hai set trước hạt giống số 6, tay vợt nổi tiếng người Ukraine Svitolina, vào bán kết, trở lại bán kết China Open sau hai năm, cân bằng thành tích tốt nhất của cá nhân tại China Open, và có trận thắng đầu tiên ở tuổi 24. Ở vòng sáu, Trịnh Khâm Văn thắng tay vợt nổi tiếng người Bỉ Mertens 2-0, lần đầu tiên vào chung kết China Open, đồng thời trở thành tay vợt chủ nhà đầu tiên lọt vào chung kết đơn nữ China Open.

Trong trận chung kết, Trịnh Khâm Văn thể hiện tinh thần chiến đấu phi thường. Cô vượt qua thế bất lợi khi bị bẻ game giao bóng trước ngay đầu trận; ở game thứ mười, sau khi cứu ba set point của Andreeva, cô càng đánh càng hay ở cuối set, thắng liền mười điểm và lội ngược dòng giành set một 7-5. Sang set hai, Trịnh Khâm Văn duy trì phong độ, cuối cùng thắng đối thủ với tổng tỷ số 2-0 và giành chức vô địch!

Chúc mừng Queen Wen! Chúc cô tiếp tục gặt hái thêm nhiều thành tích tốt đẹp hơn nữa!

Cập nhật lúc 2026-10-13 19:53.